Po co nam NGOs-y?

Po co nam NGOs-y?

Opublikowany

18% Polek i Polaków poświęca swój czas na społeczną pracę w organizacjach pozarządowych. Dlaczego to robią? Jedni mają dużo wolnego czasu i chcą go jakoś efektywnie wykorzystać, inni szukają znajomych, niektórzy chcą w ten sposób zdobyć cenne doświadczenie zawodowe. Najczęściej jednak mówi się o realizacji celów organizacji, dla których została ona utworzona, na przykład wsparciu poszkodowanych przez los, pomocy zwierzętom, ochrony praw człowieka. 27 lutego obchodzimy Światowy Dzień Organizacji Pozarządowych. To świetna okazja, by wyjaśnić, czym są organizacje i jaka jest ich rola.

Według danych fakty.ngo.pl w Polsce istnieje około 120 000 organizacji pozarządowych (zarówno stowarzyszeń, jak i fundacji). Najwięcej z nich zajmuje się sportem, turystyką, rekreacją i hobby (34%), edukacją i wychowaniem (15 %), kulturą i sztuką (13%), usługami socjalnymi i pomocą społeczną (8%),  ochroną zdrowia (7%), rozwojem lokalnym (6 %). W organizacjach takich działają ludzie, których pośrednio lub bezpośrednio dotyka dany problem, jak na przykład rodzice dzieci chorych na jakąś nieuleczalną chorobę, którzy walczą o lepsze możliwości leczenia. Nie brakuje osób, które po prostu chcą bezinteresownie pomóc innym. Czy warto? Jak najbardziej. Jak mówi stare chińskie przysłowie, „lepiej zapalić świeczkę niż przeklinać ciemność”. Organizacje pozarządowe stanowią niezwykle ważny element demokracji i społeczeństwa obywatelskiego.

Organizacje pozarządowe bywają również nazywane organizacjami pożytku społecznego, organizacjami społecznymi czy wreszcie – tak zwanego trzeciego sektora. Dlaczego trzeci sektor? Pierwszym sektorem jest państwo, które zajmuje się głównie organizowaniem i redystrybucją dóbr, zgodnie z ustalonymi, względnie trwałymi, kolektywnymi kryteriami, a jego działania opierają się na zasadzie egalitaryzmu i bezpieczeństwa. Drugim sektorem jest zaś rynek, na którym poprzez anonimową, nieopartą na głębszych więziach produkcję zaspokajane są przede wszystkim potrzeby materialne, wyrażone w pieniądzu, a zasadą działania jest tutaj zysk. I wreszcie wspomnianym trzecim sektorem są właśnie organizacje pozarządowe, które kierując się zakorzenionymi w świadomości społecznej zasadami i wartościami, dążą do (samo-) zabezpieczenia ludzi według kryteriów opartych na ich osobistych i rzeczywistych potrzebach. Ich zasadami działania są zatem: dobro wspólne i solidaryzm społeczny.

Za podstawowe cechy organizacji pozarządowej uważa się: wyrazistą i trwałą strukturę organizacyjną, strukturalną niezależność od władz publicznych, charakter non profit, samorządność oraz woluntaryzm. Wartą uwagi jest również definicja polskich badaczy, zawarta w Preambule Karty Zasad Działania Organizacji Pozarządowych w Polsce, zgodnie z którą: „...organizacje pozarządowe to takie, których podstawą działalności jest woluntarystyczne zaangażowanie i zewnętrzne finansowanie (darowizny, subwencje, dotacje). Są to organizacje realizujące pewną misję (to znaczy działają w imię wartości lub społecznie użytecznych celów), a nie dążące do uzyskania zysku czy zdobycia władzy...”.

NGOs pełnią szereg istotnych funkcji:

  • Funkcja normatywna polega na uczestnictwie w wypracowaniu nowych regulacji prawnych.  Organizacje pozarządowe znajdują się z reguły najbliżej konkretnych sytuacji i problemów, stąd też często najwcześniej wiedzą, jakie nowe regulacje bądź korekty istniejących są niezbędne. Wychodzą od nich inicjatywy, a nawet gotowe projekty, a ich przedstawiciele są aktywni w toku prac nad nowymi instrumentami w organizacjach międzynarodowych. Przykładem tego może być zainicjowanie wielkiej, międzynarodowej kampanii na rzecz zniesienia tortur przez Amnesty International, co stało się bezpośrednią przyczyną uchwalenia w 1984 roku przez Organizację Narodów Zjednoczonych Konwencji o Zakazie Tortur. Organizacje pozarządowe wywierają (oczywiście w sposób pokojowy i demokratyczny) presję na rządy państwa lub państw na przykład w celu uchwalenia przez nich określonych regulacji czy zajęcia stanowiska, są również aktywne we wspieraniu międzyrządowych instytucji lub wręcz stoją za tworzeniem nowych.  To właśnie koalicje organizacji przyczyniły się do sukcesu konferencji międzynarodowych, które kolejno ustanowiły zakaz stosowania min przeciwpiechotnych (1997 rok – Nagroda Nobla dla takiej koalicji) oraz Międzynarodowy Trybunał Karny (Rzym, 1998 rok).
  • Drugą funkcją tych organizacji jest funkcja implementacyjna. W niezliczonych sytuacjach organizacje pozarządowe prowadzą tak zwane wczesne ostrzeganie i monitoring oraz informują opinię publiczną o problemie czy też zagrożeniu.
  • Kolejna funkcja organizacji pozarządowych związana jest z promocją i edukacją. Polega ona przede wszystkim na kształtowaniu postaw jednostek, społeczności i władz. W tym celu przeprowadza się różnego rodzaju kursy, seminaria i inne formy kształcenia oraz działalność wydawniczą. Nierzadko przedstawiciele pozarządowych organizacji odgrywają rolę ekspertów w obszarze działalności danej organizacji, między innymi podczas licznych konferencji i spotkań. Warto także wspomnieć o funkcji humanitarnej. Bez tego rodzaju pomocy niesionej przez setki organizacji i wolontariuszy – od Czerwonego Krzyża aż po akcje kościelne – skala nieszczęść i cierpienia byłaby niewyobrażalnie większa.
dr Maria Ochwat - politolog i kulturoznawca, wykładowca WSB w Chorzowie i Katowicach, doradca ds. PR, public affairs, komunikacji międzykulturowej, międzynarodowych stosunków politycznych.

Kopiuj tekst

Udostępnij

Załączniki

Pobierz wszystkie

po_co_nam_ngos-y_wsb_chorzow_katowice.jpg

grafika | 599 KB

Pobierz
Powiązane artykuły
W Wyższej Szkole Bankowej ruszyła rekrutacja na studia. Zajęcia od października

temu

Wyższa Szkoła Bankowa w Chorzowie i Katowicach rozpoczęła nabór na studia licencjackie, inżynierskie, magisterskie i podyplomowe. Na rok akademicki 2018/2019 uczelnia przygotowała nowe kierunki: marketing i sprzedaż na studiach I stopnia oraz pedagogika na studiach II stopnia, a także studia I stopnia w języku angielskim. Osoby zainteresowane nauką w Bankowej przy zapisie skorzystają ze zniżek w czesnym i opłacie wpisowej, a nawet będą mogły studiować zupełnie za darmo.
Kiedy na studia? Podpowiada doradca zawodowy

temu

Czasy, w których decyzja o rozpoczęciu studiów podejmowana była prawie wyłącznie bezpośrednio po maturze dawno już minęły. Wraz ze zmianami gospodarczymi i podążającym za nimi rynkiem pracy, dostępnych i realizowanych jest wiele modeli rozwoju kariery. Na przykład, kiedy decyzję o studiowaniu podejmuje się po kilkuletniej przerwie w edukacji, mając już niemałe doświadczenie zawodowe, a przede wszystkim pewne ukierunkowanie na rynku pracy. 
21 marca Światowym Dniem Zespołu Downa

temu

Szacuje się, że w Polsce żyje około sześćdziesiąt tysięcy osób z zespołem Downa. Przyczyną tego schorzenia jest obecność u człowieka dodatkowego, trzeciego chromosomu w 21. parze. Stąd Europejskie Stowarzyszenie Zespołu Downa nieprzypadkowo wybrało datę 21 marca (21.03) na obchody Światowego Dnia Zespołu Downa. Jak przebiega rozwój dziecka z zespołem Downa? W jaki sposób rodzice i nauczyciele mogą wspomóc go w procesie edukacji? Wyjaśnia Iwona Łukasiewicz - pedagog specjalny, menedżer kierunku pedagogika w Wyższej Szkole Bankowej w Chorzowie i Katowicach.
To już ostatnie dni, żeby zacząć studiować w Wyższej Szkole Bankowej

temu

W Wyższej Szkole Bankowej w Chorzowie i Katowicach trwa rekrutacja zimowa na studia wyższe. To opcja dla osób, które z różnych przyczyn nie mogły wcześniej rozpocząć nauki lub zastanawiają się nad zmianą kierunku czy uczelni. Dzięki prowadzonemu naborowi nie muszą czekać do października, aby zacząć studiować. Pierwsze zajęcia w WSB odbędą się już w marcu.

Dni Międzynarodowe w WSB

Konkursy, podróże kulinarne, prezentacja programu Erasmus, warsztaty na temat współpracy międzynarodowej  - to tylko niektóre z atrakcji Dni Międzynarodowych, które już 3 i 5 marca zostaną zorganizowane w Wyższej Szkole Bankowej w Opolu.